Het belang van een apart toetsenbord is dermate groot, dat het is vastgelegd in de Arbowet: voor werknemers die meer dan 2 uur achtereen werken met een computer, dienen beeldscherm en toetsenbord van elkaar gescheiden te zijn. De reden hiervoor is dat als dat niet zo is, de combinatie van een toetsenbord dat vastzit aan het scherm - zoals de facto op elke laptop - het lichaam van de gebruiker in een onnatuurlijke kromming wordt gedwongen. De hierdoor veroorzaakte spierspanning kan al na korte tijd zorgen in stressklachten en op lange termijn ernstig schadelijk zijn voor de gezondheid.

Een los toetsenbord is dus het devies, en hetzelfde geldt voor de muis. Een touchpad is niet geschikt om urenlang mee te werken, ook hier geldt dat spierspanning en belasting van de pols al snel een risico vormen. Voorzie werknemers dus van aparte randapparatuur, naast bij voorkeur ook een losse monitor.

Smaller beter dan breder

Bij de keuze van een toetsenbord zijn ergonomische afwegingen wederom relevant. Het huidige inzicht is om de armen zo veel mogelijk in lijn met het lichaam te houden, wat in de praktijk betekent dat de muis niet te ver naar rechts (of links) moet liggen - en dat maakt een compact toetsenbord noodzakelijk. Die missen het numerieke gedeelte - wie dat nodig heeft voor bijvoorbeeld data-invoer, kan daar eventueel een los exemplaar voor gebruiken.

Het merendeel van de modellen in de markt is nochtans klassiek breed, met 104 toetsen - maar er is voldoende aanbod in het compacte segment, zowel van specialisten als van merken met een brede productselectie.

Toetstechniek

Liefhebbers van klassieke klavieren als het IBM Model M toetsenbord doen er goed aan om zich te verdiepen in het aanbod van mechanische toetsenborden, dat een aantal jaren terug een flinke impuls kreeg vanuit de pc game-industrie. Hierdoor is er een groot aantal opties van een keur aan merken, variërend van sober en doelmatig (bijvoorbeeld Leopold) tot voorzien van kleurrijke verlichting en macro-functionaliteit. Hoe paradoxaal het ook mag klinken, die laatste voorziening kan ook voor veel zakelijke toepassingen nuttig zijn.

Mechanische schakelaars zijn er ook weer in tal van varianten; het voert te ver om die hier alle te bespreken. De bekendste zijn de luidruchtige ‘clicky’ exemplaren, zoals Cherry MX Blue, maar een mechanisch toetsenbord hoeft niet per definitie een bron van lawaai te zijn. Aan de andere kant, juist op de thuiswerkplek hoeft de gebruiker zich niet belemmerd te voelen door de noodzaak collega’s niet te storen.

Naast mechanische schakelaars zijn er nog twee varianten met veel keuze in de markt: membraanschakelaars en schaarschakelaars. Het bekendste voorbeeld van de laatste is wellicht het Apple Magic Keyboard, maar ook veel laptops maken hiervan gebruik. In de regel zorgen deze scissor switches voor een lichte aanslag met relatief weinig travel (indrukdiepte), wat veel gebruikers als prettig ervaren. Membraanschakelaars zijn er in soorten en maten, maar zeker goedkopere toetsenborden met deze techniek voelen sponzig aan, zonder een duidelijk actuatiemoment. Dat maakt het werken hiermee minder trefzeker. Veeltypisten zulen vaststellen dat dit type schakelaar relatief snel slijt. Daarmee zou het niet onze eerste keuze zijn.

De muis

De muis heeft sinds zijn eerste incarnatie uit 1964 een flinke ontwikkeling doorgemaakt, en is sinds de optische sensor zijn intrede op de markt deed in 1999 in de basis uitontwikkeld. Dat wil niet zeggen dat er geen grote verschillen zijn in zowel de kwaliteit als de vorm van muizen.

Ergonomen raden momenteel veelal zogeheten verticale muizen aan, waarbij de duim boven in plaats van naast de hand gepositioneerd kan blijven. De gedachte is dat de hand in deze houding minder onder spanning staat. Wie een gewoon horizontaal ontwerp gewend is, zal moeten wennen - en onze ervaring is dat echt fijne controle lastiger is met een verticale muis. Daarvoor is een tekentablet met digitale pen wellicht nog de beste optie.

Als vuistregel kunnen we stellen dat een muis die niet uit het absolute budgetsegment komt, voor de meeste toepassingen prima zal voldoen. Een muismat is aan te raden; Logitech en Microsoft bieden een aantal modellen die op elk oppervlak, inclusief glas, moeten werken - maar deze zijn relatief duur, terwijl een muismat als bijkomend voordeel heeft dat het doorgaans prettiger aanvoelt dan bijvoorbeeld een glazen tafel- of bureaublad. Het is wel van belang dat de muismat niet mee kan verschuiven bij muisbewegingen. Wederom geldt dat ieder exemplaar dat niet het allergoedkoopste is, in de regel zal volstaan.

De Logitech MX Master 3 werkt op ieder oppervlak, ook op glas.

Voor wie heel intensief met een muis werkt, is een luxer exemplaar aan te raden. Deze liggen doorgaans prettiger in de hand, zijn draadloos - de weerstand van een draad kan storend werken - en bieden extra knoppen en/of scrollwielen om frequent uitgevoerde handelingen te versoepelen.