Op kantoor is videoconferencing veelal een activiteit die zich kenmerkt door aparte ruimtes met gespecialiseerde apparatuur. Deze zorgt voor hoogwaardige beeldkwaliteit, en gebruik van meerdere microfoons maakt het ook mogelijk om elke spreker goed verstaanbaar weer te geven, waarbij achtergrondgeluiden effectief worden weggefilterd.

Voor thuisgebruik kan van dat soort voorzieningen geen sprake zijn: indien er al een aparte ruimte beschikbaar is, is die niet voorzien van een hoogwaardige camera en microfoon-array. Toch zijn er goede mogelijkheden om ook op locatie een fatsoenlijke beeld- en geluidsweergave te realiseren, al is daarvoor mogelijk enige creativiteit vereist.

Ingebouwde webcam of los?

Om met de camera te beginnen: het exemplaar dat zich in veel laptops bevindt, is kwalitatief gezien ondermaats. Dat heeft alles te maken met de trend naar immer dunnere schermranden, waarin steeds minder ruimte is voor een camera. Laptopfabrikanten hebben geëxperimenteerd met een camera op andere locaties, zoals onder het scherm of in het toetsenbord, maar dat levert een weinig fraaie kijkhoek op voor de persoon aan de andere kant van de verbinding. De positie verplaatst zich dus weer terug naar boven het scherm, waar zoals gezegd de beschikbare ruimte niet overhoudt. 

Het betekent dat veel webcams beschikken over een relatief lage resolutie en weinig dynamisch contrast, waardoor ze niet goed overweg kunnen met situaties waarin zowel veel schaduwen als veel omgevingslicht aanwezig zijn. 

Een losse webcam heeft dan ook de voorkeur indien frequent gebruik gemaakt moet worden van een videoverbinding: hoe hoger de beeldkwaliteit, hoe meer deze immers het contact in persoon benadert. Uitdaging hierbij is dat de verkoop van webcams kort na de aankondiging van de thuiswerkmaatregelen explodeerde, en het op moment van schrijven lastig is een goed exemplaar op korte termijn in huis te halen. Marktleider Logitech laat weten hard aan het werk te zijn de productie op te voeren, maar kijkend naar diverse verkoopkanalen is de beschikbaarheid tot zeker begin mei matig.

Alternatieve webcams: smartphone, netwerkcamera of digitale fotocamera

Een alternatief voor een webcam is beschikbaar in de vorm van diverse smartphone apps (Iriun, Droidcam, iVCam), waarmee de smartphone als webcam gebruikt kan worden. Deze ondersteunen niet altijd audio, in welk geval gebruik van de microfoon in de laptop noodzakelijk blijft. 

Daarnaast is deze oplossing uiteraard iets bewerkelijker dan een webcam in een vrije usb-poort prikken. Daar staat tegenover dat het kosteloos kan en de beeldkwaliteit veelal aanzienlijk beter is dan die van een standaard webcam.

Iets vergelijkbaars is mogelijk met een netwerkcamera: met behulp van een virtuele device driver als ManyCam of IP Cam Driver kan deze onder Windows worden ingezet als webcam. Ook diverse digitale fotocamera’s bieden de mogelijkheid om middels een usb-kabel als webcam geconfigureerd te worden, al is dat wel nog bewerkelijker qua te gebruiken software indien dit niet direct door de fabrikant wordt ondersteund.

De enige eventuele kosten zijn voor een statief of houder om het webcam alternatief in de juiste positie te plaatsen.

Effectief videogebruik

Een werkend video device is niet de grootste uitdaging. Voor effectief gebruik is het van belang stil te staan bij de omgeving. Direct tegenlicht is fnuikend voor de meeste webcams, die de persoon in beeld te donker zullen weergeven. ‘Gordijnen dicht’ is dan ook een nuttige richtlijn. Is dat niet mogelijk of wenselijk, positioneer de camera dan nooit naar een lichtbron toe, maar zorg dat die zich erachter bevindt.

Ten tweede is het een goed idee om, indien mogelijk, voor een neutrale achtergrond plaats te nemen. Dat is niet alleen minder afleidend voor de gesprekspartner, het heeft ook praktische consequenties. In de eerste plaats is een eenvoudig beeld ook eenvoudiger om vast te leggen en te comprimeren. Indien de beschikbare bandbreedte beperkt is, kan dit het verschil maken tussen soepel bewegend beeld en een haperend blokkenbeeld. Daarnaast bieden diverse videoconferencing tools, waaronder Zoom, de mogelijkheid de achtergrond achter de persoon in beeld aan te passen. Dit werkt echter het beste met eenduidige kleurovergangen, zoals een egaal gekleurde muur, met hooguit een duidelijk patroon.

Naast een goede webcam is het belangrijk ook bij de geluidsweergave stil te staan. Microfoons in laptops registreren meestal te veel omgevingsgeluid, waardoor toetsenbord en muisklanken kunnen storen tijdens het gesprek. Moderne, luxere laptops beschikken over meerdere microfoons, waarmee omgevingsgeluid kan worden weggefilterd. Voor andere laptops is een aparte headset aan te raden, een hoofdtelefoon met ingebouwde microfoon. Voordeel hiervan is ook dat geluid uit de eigen omgeving minder stoort. Denk er ook bij gebruik van een headset aan de microfoon te dempen (mute) wanneer je niet praat.

Ten slotte is het aan te raden gebruik te maken van een goede netwerkverbinding. Daarbij is wifi niet altijd de beste optie. Veel oudere laptops, zeker uit het instap- en middensegment, beschikken over minder snelle draadloze adapters. Ook zijn in veel huizen nog relatief langzame access points aanwezig, die niet altijd op een ideale positie en afstand van de laptop staan. Diezelfde oudere laptops beschikken vaak wel over een bedrade netwerkaansluiting - en voor effectief werken op afstand is het aan te raden daar gebruik van te maken. Is dat absoluut geen optie, dan adviseren we zorg te dragen voor een goed draadloos toegangspunt in huis, op basis van Wifi 5 of 6 (802.11ac of 80211.ax) - een multiroom wifi systeem heeft de voorkeur voor grotere appartementen en huizen met meerdere verdiepingen. Meer hierover in ons artikel over de netwerkverbinding.