Dat aansluiten van randapparatuur op - doorgaans - een laptop is voor het inrichten van een verantwoorde thuiswerkplek een vereiste. Alleen zo kan immers een ergonomische werkplek worden ingericht. Het nadeel: met voedingsadapter, muis, toetsenbord en beeldscherm levert dit een aardige hoeveelheid kabels op. Aansluiten en opruimen zijn tijdrovend en verstorend voor de thuisomgeving van de gebruiker. Tel daarbij op dat bij de meeste laptops het aantal aansluitmogelijkheden al snel niet meer volstaat, zeker als een aparte webcam en externe opslag in gebruik worden genomen.

Docking station of port replicator?
De twee termen worden veelal door elkaar gebruikt, maar wat is het verschil tussen een docking station en een port replicator? Van oorsprong beschikte de eerste over een propiëtaire aansluiting voor de verbinding met de laptop, terwijl de tweede via een meer universele interface als usb aangesloten werd. Met andere woorden, een laptop sluit je aan op een docking station, maar een port replicator sluit je aan op een laptop. Met het opkomen usb-c en Thunderbolt als interfaces voor data, video, netwerk en power is het onderscheid meer dan ooit vervaagd en lijkt port replicator meer en meer in onbruik te geraken.

Om een en ander te vereenvoudigen is het dan ook raadzaam om ook voor de thuiswerkplek gebruik te maken van een docking-oplossing. Op kantoor zoals gezegd de gewoonste zaak van de wereld, in een thuissituatie ongebruikelijk - maar niet minder wenselijk. Atif Mahmood, Technical Director EMEA bij Targus, meldt dat sinds de aanvang van de coronacrisis de vraag naar docking stations sterk is toegenomen. Zo'n zogeheten docking station, waarop alle randapparatuur wordt aangesloten en dat met een enkele kabel met de laptop wordt verbonden, is één van de opties om de inrichting van de thuiswerkplek te vereenvoudigen. De andere is een zogenaamde docking monitor met (op zijn minst) een ingebouwde usb hub voor randapparatuur als muis en toetsenbord.

Van laptopfabrikant of van derde?

Alle grote leveranciers van zakelijke notebooks leveren docking oplossingen. Die zijn veelal geoptimaliseerd voor de laptop en bieden de mogelijkheid deze op te laden. Aansluiten gaat ofwel via een speciale docking connector, ofwel en in toenemende mate via een usb-c of Thunderbolt-interface.

Een alternatief is een docking station van een derde partij, dat zal worden aangesloten via een usb of Thunderbolt-verbinding. Deze zijn niet altijd, maar soms wel, in staat de laptop op te laden. Zeker bij goedkopere docks is gebruik van de laptopadapter alsnog vereist. Ook gooien sommige laptopfabrikanten roet in het eten voor wie een docking station van een andere leverancier wil gebruiken: zij laten hun laptops alleen op een ‘eigen’ adapter opladen.

Docking stations van derden zijn wel vaak veelzijdiger. Zo levert Targus docks die geschikt zijn voor laptop, tablet en zelfs smartphone. Daarmee spelen ze in op het toenemend aantal devices per werknemer – en ook in een thuissituatie kan zo’n multi-inzetbare dock voordelen bieden. 

Bandbreedte beperkingen

Of het nu een van hetzelfde merk is of van een derde partij, de thuisgebruiker heeft bij voorkeur een docking station dat in elk geval aansluit bij de laptop van de werkgever. Bij een moderne laptop zal dat doorgaans een usb-c station zijn, bij luxere modellen een Thunderbolt exemplaar. Oudere laptops hebben nog een propriëtaire interface, wat overigens zeker niet slechter werkt. Zeker voor het aansluiten van meerdere beeldschermen hebben die zelfs vaak de voorkeur.

Bij usb-c en in mindere mate Thunderbolt stations is de bandbreedte soms een beperking: via een enkele kabel moet een beeldsignaal, usb data en een netwerksignaal lopen. Dat betekent vaak een compromis: ofwel een lagere resolutie, ofwel een lagere usb- of netwerksnelheid. Bij Thunderbolt is die beperking kleiner, maar ook daar is bijvoorbeeld het aansluiten van meer dan twee beeldschermen veelal een uitdaging. Bij usb-c is één extern beeldscherm naast dat van de laptop doorgaans het maximaal haalbare. Alleen notebooks op basis van nieuwe AMD Ryzen 4000-laptops beloven via usb-c twee monitoren aan te kunnen sturen, door ondersteuning van displayport 1.4 (HBR3).

Monitor als docking?

Nu we het toch over monitoren hebben: deze zijn sinds jaar en dag een goedkoop alternatief voor een klassieke docking-oplossing. Goedkoop, omdat de kosten voor een apart kastje worden uitgespaard, en zelfs de meest basale optie het aansluiten al vereenvoudigt.

In dat geval gaat het om een model met ingebouwde usb hub, waarop muis en toetsenbord kunnen worden aangesloten. Er gaan twee kabels van monitor naar laptop, voor beeld en data. Een aparte voedingsadapter blijft noodzakelijk.

Aanzienlijk handiger en niet veel duurder is een usb-c met power delivery monitor. Deze wordt aangesloten met een enkele kabel, via welke energie, beeld en data voor randapparatuur worden getransporteerd. Luxere usb-c monitoren bieden ook een bedrade netwerkaansluiting (al dan niet via een aparte usb-adapter) en soms ook een ingebouwde webcam. In het geval van de P9H-serie van Philips is die ook Windows Hello compatible, en kan wanneer niet in gebruik worden ingedrukt in de monitorrand.

Philips 499P9H monitor

Het is bij usb-c monitoren zaak om op twee dingen op te letten: in de eerste plaats moet een laptop beschikken over een usb-c aansluiting die voor alle toepassingen (video, data en power) geschikt is. Dat is niet altijd het geval. Daarnaast moet de monitor voldoende stroom kunnen leveren. Gelukkig zijn modellen die slechts 10 à 15 watt bieden zeldzaam aan het worden, want die zijn niet bruikbaar om de accu van de laptop op peil te houden. Dat verandert vanaf 45W, al zouden we altijd een 65W power delivery als minimum aanraden. Het maximum ligt vooralsnog op 95W.

Dat is ook wat geleverd kan worden via Thunderbolt 3 / USB 4, een interface met dezelfde usb-c connector, maar een geheel ander protocol. Docking monitoren met Thunderbolt 3 zijn bij diverse leveranciers verkrijgbaar, maar wel duidelijk duurder dan modellen met usb-c.

Monitor of station?

De keuze voor docking monitor of docking station zal afhangen van budget en de complexiteit van de werkplek. Een monitor heeft doorgaans een aantal usb-aansluitingen, waar een station naast usb veelal ook meerdere video-uitgangen biedt, en een bedrade netwerkaansluiting (een relatieve zeldzaamheid op monitoren). De meerprijs voor een extern dock is wel aanmerkelijk hoger dan die van een monitor met docking- en laadmogelijkheid in vergelijking met een standaard beeldscherm.

Voor kantoorwerkplekken zal de investering onder de streep bovendien sterk afhangen van de omvang van de order en de bestaande relatie met de leverancier. Voor thuiswerkplekken zal dat aspect niet altijd een rol spelen, zeker niet wanneer het gaat om een oplossing op maat. Voor die gevallen is het des te belangrijker kennis te nemen van de bovenstaande afweging, alvorens een keuze te maken.