Waarom een aparte monitor?

Een los beeldscherm maakt in de eerste plaats een goede werkhouding mogelijk, op voldoende afstand met een rechte rug en nek. Wil je hetzelfde bereiken met alleen een laptop, dan is een goede laptophouder een vereiste, die het scherm flink hoger positioneert - maar ook dan zal de bovenrand van het scherm niet altijd voldoende hoog uitkomen. Een laptop op de keukentafel is praktisch, maar op den duur niet gezond als werkplek.

Bovendien zorgt een apart beeldscherm voor een prettiger werkomgeving: de pixels zijn groter, waardoor de gebruiker meer afstand kan houden - ergonomen adviseren een armlengte. Op die afstand is tekst een stuk beter leesbaar op een groter, apart scherm dan op een laptopexemplaar. Daarbij hoeft ook niet te worden teruggevallen op beeldschaling. Bij gebruik van een full hd-beeldscherm zijn zo alle 1920x1080 pixels te benutten, waarvan bijvoorbeeld op een 14-inch laptop met 125% schaling effectief 1536x864 resteert. Ten slotte ontstaat er bij afwezigheid van schaling geen ongewenst ‘vervagingseffect’, veroorzaakt doordat de geschaalde resolutie niet overeenkomt met de native resolutie van het paneel.

Naast de betere werkhouding zorgt een apart beeldscherm ook voor een productievere werkomgeving. Waar veruit de meeste laptops de genoemde full hd-resolutie hebben, is er bij monitoren veel meer keuze, bijvoorbeeld 2560x1440 pixels (QHD), 3440x1440 pixels (ultrawide QHD) of 3840x2160 pixels (ultra hd). Een groter werkoppervlak betekent minder schakelen tussen programma’s, en daarmee effectiever werken. In onderstaand schema is goed te zien hoeveel meer werkruimte een los beeldscherm kan bieden in vergelijking met een doorsnee laptopscherm.

Kortom, een afzonderlijke monitor zorgt voor een optimale werkomgeving en kan worden afgestemd op de inhoud van de werkzaamheden.

Waarop letten bij de keuze van een monitor voor thuiswerk?

  1. Gebruiksdoelen
    Voor kantoortoepassingen van Office tot Salesforce gelden geen bijzondere eisen; voldoende helderheid en verstelmogelijkheden volstaan, zoals hieronder beschreven. Voor kleurkritisch werk dient een monitor aan hogere standaarden te voldoen qua kleurbereik en kleurechtheid.
    Naast inzet voor werk is het de moeite waard stil te staan bij het gebruik buiten kantoortijden: de monitor staat immers thuis. Tweede scherm voor Netflix en andere streaming video? Dan is een ips- of va-paneel aan te raden. Voor gebruik met een game console door de kinderen (of jezelf)? Let dan op de responstijden en verversingsfrequentie. Er zijn uitstekende opties te vinden waarmee het  overdag goed werken en ‘s avonds goed ontspannen is.
     
  2. Formaat
    Op veel kantoren zijn 24- en zelfs 22-inch beeldschermen met een 16:9 of 16:10-verhouding nog altijd de norm. Voor gebruik op een thuiswerkplek vervallen overwegingen als identieke inrichting, aanbesteding van inkoop en gerelateerde randvoorwaarden die de keuze beperken. Ons advies is een 27-inch monitor (68,6 cm), qua formaat vergelijkbaar met oudere 24-inch modellen en voldoende groot om ook met een groter aantal beeldpunten en dus meer werkruimte goed een goed afleesbaar beeld te leveren. Voor intensieve multitasking en complexe applicaties waarbij veel informatie in één keer in beeld moet zijn, is een ultrawide model sterk aan te raden. Deze schermen met een diagonaal van 34 of 35 inch en een 21:9-beeldverhouding zijn qua hoogte gelijk aan een 27-inch model.
     
  3. Werkruimte
    De combinatie van het aantal pixels en eventuele toepassing van beeldschaling bepalen hoeveel ruimte een scherm biedt voor weergave van toepassingen, de werkruimte. Zoals vermeld maken veel laptops standaard gebruik van schaling om tekst en beeldelementen te vergroten. Voor een aparte monitor is dat in de meeste gevallen niet nodig. Een resolutie van 2560x1440 pixels past uitstekend op een diagonaal van 27-inch, zonder dat beeldelementen bij 100% schaling onleesbaar klein worden. Op 34-inch ultrawide geldt hetzelfde voor de 3440x1440 pixels die een ultrawide qhd-monitor telt.

    Alleen bij keuze voor een zogenaamde ultra hd 4k-monitor (3840x2160 pixels) is enige beeldschaling aan te raden. Houd er in dat geval rekening mee dat bij 150% schaling de effectieve resolutie gelijk is aan qhd - de extra pixels worden dan louter benut voor meer detail, niet om meer informatie te tonen. Bovendien ervaren sommige mensen een qhd-resolutie op een 4k-paneel als onscherp - en zijn lang niet alle laptops in staat om de volledige 4k-resolutie met een ergonomische verversingsfrequentie aan te leveren.
     
    Vandaar ons advies voor een qhd-monitor. Deze biedt 77% meer werkruimte dan een standaard full hd-model, wat een groot voordeel is bij het bewerken van documenten met meerdere pagina’s, grote spreadsheets of complexe presentaties.
     
  4. Aansluiten
    Het is van groot belang rekening te houden met de aansluitmogelijkheden van de laptop waarmee de monitor verbonden wordt. Veel zakelijke laptops beschikken over een mini-displayport uitgang, waarvoor in de regel een verloopkabel naar een standaard displayport-ingang vereist is. Lang niet alle monitoren beschikken over een displayport-interface, zeker consumentenmodellen uit het lagere prijssegment hebben alleen hdmi.

    Hdmi is ook op veel laptops de standaard, zelfs op zakelijke modellen. Daarbij geldt voor alle laptops zonder een aparte grafische kaart - verreweg het merendeel in de zakelijke markt - een beperking voor de combinatie van maximale resolutie en verversingsfrequentie. Deze laatste kan alleen de gewenste 60 beelden per seconde bieden bij een weergave van 2560 en 3440x1440 beeldpunten oftewel qhd. Voor hogere resoluties bij deze verversingsfrequentie - noodzakelijk om storende schokkerige beeldweergave te voorkomen - is een snellere displayport-verbinding nodig, al dan niet via een Thunderbolt of usb-c interface. Die laatste twee zijn zowel op laptops als monitoren nog geen standaardvoorziening.

    Lees meer over aansluiten in ons artikel over docking, waarin we dieper ingaan op usb-c en het gebruik van de monitor als dock.
     
  5. Verstellen
    Voor een thuiswerkmonitor is er naast beperkte aansluitmogeljkheden nog een reden om consumentenmodellen links te laten liggen: ze zijn zelden ergonomisch verstelbaar. Op de eenvoudige voet kan het paneel hooguit kantelen. Om het paneel zonder tussenkomst van een paar pakken A4 op de juiste hoogte te krijgen is een height-adjustable stand (HAS) oftewel in hoogte verstelbare voet nodig. Op zakelijke modellen vrijwel standaard, waarbij de meerprijs doorgaans meevalt. Daarop kan het paneel meestal ook 90 graden roteren naar portretstand, nuttig voor bijvoorbeeld tekstredactie, dataverwerking of development.

    Indien er wel een monitor aanwezig is, maar zonder verstelbare voet, is een monitorarm aan te raden. Zowel eenvoudige modellen als met een gasveer zijn sinds enige jaren voor zeer scherpe prijzen te vinden van een keur aan aanbieders. Ook voor het gebruik van meerdere beeldschermen tegelijk verdient een monitorsteun de aanbeveling.